THÔNG TƯ 121/2025/TT-BTC (“TT 121”) VỀ THỦ TỤC HẢI QUAN
Ngày 18/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 121/2025/TT-BTC, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC) về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Thông tư được ban hành nhằm cập nhật và đồng bộ với quy định mới tại Luật số 90/2025/QH15 và Nghị định 167/2025/NĐ-CP, đồng thời đánh dấu bước chuyển mạnh từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu số.
Thông tư sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2/2026.
Một số điểm thay đổi quan trọng như sau:
Bổ sung thêm trường hợp không phải nộp tờ khai
Quy định mới bãi bỏ hoàn toàn yêu cầu nộp tờ khai hải quan giấy/bản chụp đối với các thủ tục quản lý thuế (miễn, giảm, hoàn, không thu thuế và xử lý tiền thuế nộp thừa). Đáng chú ý, thủ tục khoanh tiền thuế nợ đã được số hóa hoàn toàn. Doanh nghiệp chỉ cần gửi yêu cầu qua hệ thống điện tử, cơ quan hải quan xử lý trên cơ sở dữ liệu sẵn có giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính, chi phí in ấn và thời gian đi lại.
Bổ sung trường hợp không phải nộp chứng từ
Nếu các chứng từ (Giấy chứng nhận xuất xứ C/O, Giấy phép, Kết qua kiểm tra chuyên ngành…) đã được cập nhật trên Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc được gửi qua Cổng một cửa ASEAN, Doanh nghiệp không cần xuất trình cho cơ quan Hải quan. Quy định này tăng tính liên thông dữ liệu, giảm trùng lặp hồ sơ.
Thắt chặt việc lựa chọn không thực hiện thủ tục hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất (DNCX)
Quy định về quyền lựa chọn thực hiện hoặc không thực hiện thủ tục hải quan của DNCX được siết chặt hơn, ví dụ hàng hóa mua, bán, thuê, mượn giữa các DNCX với nhau không còn thuộc các trường hợp được phép lựa chọn không thực hiện thủ tục hải quan.
Hướng dẫn thủ tục hải quan đối với giao dịch giữa DNCX và doanh nghiệp nội địa
TT 121 quy định chi tiết thủ tục hải quan đối với hàng hóa mua bán, thuê, mượn giữa DNCX và doanh nghiệp nội địa.
Theo quy định tại Luật 90/2025 và Nghị định 167/2025, các giao dịch này không còn được xem là xuất nhập khẩu tại chỗ (XNKTC) như trước đây, do đó phải thực hiện thủ tục theo cơ chế mới được hướng dẫn tại Thông tư. Doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình thực hiện để đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành.
Sử dụng VNeID để đăng ký kết nối hệ thống hải quan
Doanh nghiệp có thể sử dụng tài khoản VNeID mức độ 2 để thực hiện thủ tục đăng ký người sử dụng, kết nối với Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Đây là bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng “Hải quan số”, giúp bảo mật thông tin doanh nghiệp và đơn giản hóa quy trình tiếp cận hệ thống.
