Tin tức

NGHỊ ĐỊNH 253/2026/NĐ-CP VÀ THÔNG TƯ 87/2026/TT-BTC – HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

Ngày 30 tháng 6 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP (“NĐ 253”) hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, đồng thời Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 87/2026/TT-BTC (“TT 87”) hướng dẫn thực hiện Nghị định. Hai văn bản có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026 (trừ một số quy định về thu nhập từ kinh doanh; tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú tại TT 87 được áp dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2026).

Đây là lần đầu tiên Luật Thuế TNCN được hướng dẫn toàn diện và thay thế Thông tư 111/2013/TT-BTC đã sử dụng hơn 13 năm, tác động rộng đến toàn bộ doanh nghiệp có chi trả thu nhập. Một số thay đổi đáng chú ý bao gồm:

1. Giảm trừ gia cảnh và người phụ thuộc

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Các khoản giảm trừ mới vào thu nhập tính thuế

  • Y tế: chi phí khám, chữa bệnh trong nước thuộc danh mục bảo hiểm y tế — giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm.
  • Giáo dục: chi phí học tập tại cơ sở trong nước — giảm trừ tối đa 24 triệu đồng/năm.
  • Bảo hiểm hưu trí: tổng mức giảm trừ tối đa 3 triệu đồng/tháng (bao gồm phần doanh nghiệp đóng và người lao động tự đóng).

=> Điều kiện: Phải có hóa đơn/chứng từ ghi thông tin người nộp thuế (hoặc người phụ thuộc) và không được chi trả từ nguồn tài trợ hay bảo hiểm khác. Ngoài ra, NĐ 253 cũng quy định người nộp thuế có các khoản khấu trừ trên phải trực tiếp quyết toán thuế với cơ quan thuế.

=> Doanh nghiệp nên thông tin cho người lao động về điều kiện hồ sơ và nghĩa vụ trực tiếp quyết toán khi phát sinh các khoản chi được khấu trừ.

3. Làm rõ chính sách thuế đối với chuyển nhượng cổ phần và giao dịch liên quan đến bất động sản

  • NĐ giữ nguyên phương pháp tính thuế TNCN đối với chuyển nhượng cổ phần tại cả công ty đại chúng và công ty cổ phần chưa đại chúng. Theo đó, thuế TNCN tiếp tục được xác định bằng 0,1% trên giá chuyển nhượng, thay vì áp dụng mức 20% trên thu nhập tính thuế như đề xuất trước đây.
  • Bên cạnh đó, Nghị định quy định trường hợp cá nhân chuyển nhượng 100% vốn tại công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty tư nhân mà giao dịch gắn với bất động sản thì giao dịch này được xác định là chuyển nhượng bất động sản để tính thuế theo quy định.

=> Doanh nghiệp và nhà đầu tư cần lưu ý: Cần đánh giá bản chất giao dịch khi chuyển nhượng doanh nghiệp sở hữu bất động sản để xác định đúng nghĩa vụ thuế TNCN.

4. Mở rộng đáng kể phạm vi thu nhập được miễn thuế TNCN, tạo thêm chính sách ưu đãi cho người nộp thuế trong một số lĩnh vực và hoạt động đặc thù.

  • Tiền ăn giữa ca: Khoản chi bằng tiền đến 1,2 triệu đồng/người/tháng được miễn thuế; phần vượt mức vẫn thuộc thu nhập chịu thuế.
  • Tiền làm thêm giờ, làm việc ban đêm và tiền nghỉ phép chưa sử dụng: Được miễn thuế nếu chi trả phù hợp với quy định của pháp luật lao động.
  • Trợ cấp thôi việc, mất việc làm: Phần chi trả vượt mức theo quy định của pháp luật cũng được miễn thuế nếu được quy định trong chính sách, quy chế của doanh nghiệp.
  • Ưu đãi đối với nhân lực công nghệ cao: Miễn thuế TNCN trong 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân đáp ứng điều kiện làm việc trong lĩnh vực công nghệ số và công nghệ cao.
  • Thu nhập từ tài chính xanh và thị trường carbon: Bổ sung một số khoản thu nhập được miễn thuế, bao gồm thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính được công nhận, chuyển nhượng tín chỉ carbon được phân bổ cho cá nhân, lãi từ trái phiếu xanh và thu nhập từ chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau phát hành.

5. Cổ phiếu thưởng và và Chương trình lựa chọn cổ phiếu cho người lao động ESOP

Chỉ phát sinh thuế TNCN khi chuyển nhượng cổ phiếu, bao gồm thuế TNCN từ Tiền lương tiền công và thuế TNCN đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán.

  • Đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công: Công ty chứng khoán/ngân hàng lưu ký có trách nhiệm theo dõi cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP mà từng cá nhân nắm giữ, đồng thời khấu trừ 10% thuế TNCN. Cá nhân có trách nhiệm kê khai khoản thu nhập này trong hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân hằng năm theo quy định hiện hành.
  • Đối với thu nhập từ chứng khoán (bao gồm chứng khoán phái sinh): giá chuyển nhượng × 0,1%.

 

 

 

 

6. Thu nhập từ tài sản số — Điểm MỚI hoàn toàn

  • Lần đầu tiên tài sản số (crypto, tài sản ảo, tài sản mã hóa) chính thức được xếp vào nhóm “thu nhập khác” chịu thuế TNCN.
  • Thuế TNCN = Giá chuyển nhượng × 0,1%
  • Các thu nhập mới khác cũng phát sinh nghĩa vụ: tên miền .vn, tín chỉ carbon, biển số xe trúng đấu giá (thuế suất 5%).

7. Một số lưu ý về khấu trừ và quyết toán thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công

NĐ 253 điều chỉnh một số ngưỡng áp dụng và làm rõ thêm các quy định về khấu trừ và quyết toán thuế TNCN, cụ thể:

  • Ngưỡng khấu trừ thuế 10%: Tăng từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng/lần chi trả đối với cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động có thời hạn dưới 3 tháng. Đối với khoản chi trả dưới mức này, việc khấu trừ thuế chỉ thực hiện khi cá nhân có yêu cầu.
  • Phạm vi áp dụng: Nghĩa vụ khấu trừ thuế nêu trên cũng áp dụng đối với các khoản chi trả cho cá nhân sau khi đã chấm dứt hợp đồng lao động với tổ chức trả thu nhập.
  • Ngưỡng quyết toán thuế: Khoản thu nhập từ các nguồn khác không vượt quá 15 triệu đồng/tháng (tính bình quân) có thể không được đưa vào hồ sơ quyết toán thuế thay của tổ chức trả thu nhập nếu khoản thu nhập này đã được khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%.

Cá nhân lựa chọn trực tiếp quyết toán thuế TNCN với cơ quan thuế phải tổng hợp toàn bộ thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh trong năm và số thuế TNCN đã được khấu trừ tương ứng.